Waarom maak je gebruik van ‘westerse’ producten? Een vraag die vaak wordt gesteld, omdat men in de veronderstelling is dat het in zou druisen tegen de islam. In het verleden heeft dit er zelfs toe geleid dat moderne vervoersmiddelen niet werden gebruikt in de moslimwereld, omdat ze ‘westers’ zouden zijn. Daarentegen zijn er ook mensen die ‘westerse’ ideeën kritiekloos overnemen, omdat ze niet in zouden druisen tegen de islam. Daarom is het belangrijk om bij dit onderwerp stil te staan. Bij dit onderwerp gaat het hoofdzakelijk om twee zaken:

1. Beschaving (hadhaara): geheel van concepten over het leven
2. Welvaart (madaniyya): materiële, waarneembare zaken die in het dagelijks leven worden gebruikt

Wanneer we het hebben over beschaving, onderscheidt de islamitische beschaving zich van andere beschavingen. Zij heeft een unieke levensvisie.

Wanneer we het hebben over welvaart, kunnen we deze onderverdelen in twee categorieën: algemeen (‘aam) en specifiek (gaas). Wanneer het om specifieke welvaart gaat, kan dit niet worden overgenomen. Denk bijvoorbeeld aan het maken van standbeelden of het dragen van een trui met een kruis. Maar wanneer de welvaart algemeen is en het resultaat is van wetenschappelijke ontwikkeling, dan is zij universeel van aard en voor alle mensen bruikbaar. Daartoe behoren o.a. moderne vervoersmiddelen, industrie, landbouwproducten, productiemiddelen en communicatiemiddelen.

Wanneer zij ter beschikking van de hele mensheid worden gesteld en niet verbonden zijn aan een specifieke levensvisie, kunnen zij overgenomen worden. Zo zien we zelfs in de tijd van de rechtgeleide kaliefen dat ‘Oemar (رضي الله عنه) gebruikmaakte van de Diwaan van de Perzen.

Sommigen trekken deze lijn door wanneer het gaat om de overname van een ideologie. De stelregel al-asloe fil asjyaa al-ibaaha (dingen zijn in beginsel vrijgelaten) wordt gehanteerd.  Wanneer dit het uitgangspunt is, is het vanzelfsprekend dat men tot de conclusie komt dat het toegestaan is niet-islamitische concepten te verinnerlijken.

Wanneer we een ideologie willen beoordelen dienen we terug te gaan naar diens fundament. Zo kent bijv. kapitalisme een specifieke ideologische grondslag die niet strookt met de islam. Dat brengt ons terug bij het onderscheid tussen beschaving (hadhaara) en welvaart (madaniyya).

Wanneer men zaken niet juist afbakent en de definitie voorbijgaat aan de realiteit van het feit, zal het oordeel dat vervolgens geveld wordt ook onjuist zijn. Niet voor niets is het vaststellen van de realiteit (tahqieq oel manaat) een vereiste vooraleer men overgaat tot het vellen van een oordeel.

Comments

comments

DELEN