Betrouwbaarheid betekent dat men zijn belofte of toezegging nakomt. Oftewel, als men zegt iets te zullen doen, dan moet men dit ook daadwerkelijk doen. Ook als de omstandigheden veranderen en het misschien moeilijk is geworden om het te doen. Dus de buurman die tegen zijn nieuwe buurman zegt “laat me maar weten als je eens iets nodig hebt”, maar dan zegt “sorry ik heb nu even geen tijd” als hem dan daadwerkelijk om iets gevraagd wordt, die is niet betrouwbaar.

Betrouwbaarheid betekent ook dat men niet liegt. Oftewel, als men over iets vertelt, dan moet men ook daadwerkelijk de waarheid vertellen en geen leugens. Dus de verkoper die tegen de mensen de mensen zegt “deze is duurder want de kwaliteit is beter”, terwijl hij weet dat in werkelijkheid de kwaliteit hetzelfde is, is niet betrouwbaar.

Betrouwbaarheid betekent verder dat men geen misbruik maakt van mensen. Men maakt dus bijvoorbeeld geen misbruik van onwetendheid bij mensen. De automonteur die gevraagd wordt om een auto te repareren, en dan zijn klant voorhoudt dat diens auto verschillende mankementen heeft terwijl de auto in werkelijk maar één mankement heeft, die is daarom niet betrouwbaar.

Betrouwbaarheid betekent ten slotte ook dat men geen misbruik maakt van omstandigheden. Dus als iemand een positie van autoriteit wordt gegeven om voor de mensen te zorgen, dan moet hij zijn best doen om ook daadwerkelijk voor de mensen te zorgen. En hij mag zijn positie dan niet gebruiken om zelf voordeel te realiseren. De politicus die aan corruptie doet, of die probeert zijn eigen bedrijf of zijn familie te laten profiteren van de kontakten die hij opdoet in zijn functie, is daarom niet betrouwbaar.

De karaktereigenschap betrouwbaarheid neemt een zeer belangrijke plaats in, in Islam. Één van de 99 namen van Allah (swt) is immers Al Moe’umin, de (Meest) Betrouwbare.

Het Arabische woord voor betrouwbaarheid, amaana, is familie van het Arabische woord voor zeker geloof, imaan. Beiden zijn namelijk afkomstig van het Arabische stamwoord hamza – miem – noen. Betrouwbaarheid en zeker geloof horen dus bij elkaar. Daarom vergeleek Profeet Mohammed (saw) betrouwbaarheid met geloof en onbetrouwbaarheid met het toppunt van ongeloof, hypocrisie: “Er zijn vier karakteristieken en wie dezen heeft is een hypocriet, en wie één van dezen heeft, heeft één van de eigenschappen van de hypocriet, tenzij hij deze opgeeft: wanneer hij spreekt, liegt hij, wanneer hij een belofte doet, breekt hij, wanneer hij zweert, verraad hij, en wanneer hij een discussie voert dan gebruikt hij lelijke woorden.” (Boechari, Moeslim).

Al de boodschappers van Allah (swt) waren ook betrouwbaar. Betrouwbaarheid was bijvoorbeeld een karaktereigenschap van de engel Djibriel (as). Allah (swt) zegt:

“Dat is voorzeker de boodschap van een edele boodschapper (Djibriel), vol van macht – bevestigd door de Heer van de Troon – die gehoorzaamd moet worden en betrouwbaar (amien) is.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera At Takwier 81, vers 21)

Betrouwbaarheid was ook een karaktereigenschap van al de Profeten van Allah (swt). Bijvoorbeeld Profeet Noeh (as):

“Het volk van Noeh verloochende de boodschappers. Toen hun broeder, Noeh, tot hen zeide: ‘Zijn jullie niet Allah vrezend? Waarlijk, ik ben voor u een betrouwbare (amien) boodschapper. Vreest daarom Allah, en gehoorzaamt mij’.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Asj Sjoeara 26, vers 105 – 108)

Betrouwbaarheid was ook een karaktereigenschap van Profeet Mohammed (saw). Voor de komst van het profeetschap tot hem stond hij in Mekka bekend als As Saadiq al Amien, degene die nooit liegt en betrouwbaar is. Ter bewijs hiervan, na de eerste openbaring van Allah (swt) ontvangen te hebben trok hij (saw) naar de berg Safa, even buiten Mekka, en riep hij (saw) luid: “Wa sabaha (O, de ramp in de ochtend)!”. Deze spreuk werd door de Mekkanen gebruikt als een alarm dat geroepen moest worden wanneer in de ochtend vijandige stammen met hun legers voor de poorten van Mekka stonden. Dus toen de mensen van Mekka het woord van alarm van Profeet Mohammed (saw) hoorden, kwamen ze allen bijeen bij de berg Safa. Profeet Mohammed (saw) sprak daarop al de aanwezige clans aan, en vroeg hen: “Als ik tegen jullie zou zeggen dat zich achter deze berg een vijandelijk leger bevindt, zouden jullie mij dan geloven?”. De mensen knikten allemaal instemmend en zeiden: “Ja, want we hebben jou nooit iets anders dan de waarheid horen zeggen”. Daarop zei Profeet Mohammed (saw): “In dat geval, ik waarschuw jullie voor een vreselijke bestraffing”. Daarop zei Aboe Lahab, één van de leiders van de vijanden van Islam, tegen Profeet Mohammed (saw): “Moge jouw handen ten onder gaan deze dag. Is het hiervoor dat je ons samengeroepen hebt?”. (Boechari). Allah (swt) openbaarde toen soera Al Masad:

“De macht van Aboe Lahab en hijzelf zullen vergaan. Zijn rijkdommen en daden zullen hem niet baten. Weldra zal hij in een laaiend Vuur branden. Ook zijn vrouw, de draagster van brandstof. Om haar hals zal een koord van palmvezels hangen.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Masad 111, vers 1 – 5)

Allah (swt) gaf Profeet Mohammed (saw) expliciet de plicht om betrouwbaar te zijn in het overbrengen van Zijn (swt) Woord, de Heilige Koran:

“O boodschapper, verkondig hetgeen u van uw Heer is geopenbaard en indien gij dat niet doet, dan hebt gij Zijn boodschap niet overgebracht. Allah zal u tegen de mensen beschermen. Voorzeker, Allah leidt het ongelovige volk niet.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Maida 5, vers 67)

En Profeet Mohammed (saw) was de meest betrouwbare in deze zaak. Zelfs wanneer Allah (swt) in een openbaring Profeet Mohammed (saw) corrigeerde, dan bracht Profeet Mohammed (saw) deze openbaring op de mensen over:

“En herinner je, toen jij tot hem, wie Allah gunsten had bewezen en wie jij ook gunsten had bewezen, zeide: ‘Behoud uw vrouw voor u en vrees Allah’. Jij verborg in je hart wat Allah aan het licht zou brengen, en jij vreesde de mensen, terwijl Allah er meer recht op heeft dat jij Hem vreest.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Ahzaab 33, vers 37)

Dit vers werd geopenbaard betreffende de kwestie tussen Zaid (ra), de geadopteerde zoon van Profeet Mohammed (saw), en diens vrouw Zaynab (ra). Zaid (ra) vroeg Profeet Mohammed (saw) toestemming om van Zaynab (ra) te scheiden. Allah (swt) openbaarde toen Zijn Boodschapper (saw) dat Zaynab één van diens (saw) vrouwen zou worden. Dit maakte Profeet Mohammed (saw) bezorgd, omdat hij (saw) vreesde dat de mensen zouden zeggen dat Mohammed (saw) de vrouw van zijn zoon trouwde en dit tegen hem (saw) zouden houden. Daarom wilde hij (saw) niet dat Zaid (ra) van Zaynab (ra) zou scheiden, en zei hij (saw) tegen Zaid dat deze bij zijn vrouw moest blijven. Na het genoemde vers scheidde Zaid (ra) van Zaynab (ra), en trouwde Profeet Mohammed (saw) met Zaynab (ra). Allah (swt) maakte zo aan de mensen bekend dat een man mag trouwen met een vrouw die eerst getrouwd is geweest met zijn geadopteerde zoon. In de traditie van de Qoraiesj was dit niet namelijk niet toegestaan. ‘Aiesja (ra) zei hier later over: “Als de Boodschapper van Allah (saw) bereid zou zijn geweest om een openbaring verborgen te houden, dan zou hij deze openbaring verborgen hebben gehouden.” (Boechari, Moeslim). Deze geschiedenis is dus een bewijs dat Profeet Mohammed (saw) werkelijk compleet betrouwbaar was als boodschapper. Want als hij (saw) niet compleet compleet betrouwbaar zou zijn geweest dan zou hij (saw), zoals ‘Aiesja (ra) ook heeft gezegd, bijvoorbeeld dit vers verborgen hebben gehouden.

De mensheid heeft met Allah (swt) ook een afspraak dat zij betrouwbaar zal zijn. Er is namelijk overgeleverd: “Allah zei tegen Adam (as): ‘Ik heb de betrouwbaarheid aangeboden aan de hemelen en aan de aarde en aan de bergen, maar zij konden deze last niet dragen. Zul jij deze dragen?’. Hij (Adam, as) zei: ‘O mijn Heer, wat houdt het in?’. Hij (Allah, swt) antwoordde: ‘Als je goed doet, dan zul je beloond worden, en als je slecht doet, dan zul je bestraft worden’. Dus Adam nam de verantwoordelijk om betrouwbaar te zijn en droeg deze, en dit is waarnaar verwezen wordt in het vers: ‘Voorwaar, Wij boden de hemelen, de aarde en de bergen de betrouwbaarheid (amaana) aan, maar zij weigerden dit te dragen en vreesden er voor. Maar de mens nam het op zich.’ (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Ahzaab 33, vers)”. (Ibn Kathier).

De moslim is dus verplicht door Islam om de karaktereigenschap betrouwbaarheid te hebben. Want dit hoort bij zeker geloof in Allah (swt) en Islam. En hij heeft Allah (swt) ook belooft om betrouwbaar te zullen zijn. En Allah (swt) zegt:

“Neen, maar wie zijn belofte vervult en vreest; voorwaar, Allah heeft de godvrezenden lief.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Imraan 3, vers 76)

Wat het betekent om betrouwbaar te zijn is al uitgelegd. Het betekent dat men afspraken nakomt, eerlijk is en niet liegt, en niet bedriegt.

Voor wat specifieke zaken waarin betrouwbaarheid noodzakelijk, de eerste en belangrijkste belofte die de mens na moet komen is zijn belofte aan Allah (swt) dat hij enkel en alleen Hem (swt) zal aanbidden en Hem (swt) geen deelgenoten zal toekennen:

“En toen uw Heer van Adams kinderen een nageslacht uit hun lendenen voortbracht, en hen deed getuigen over henzelf: ‘Ben ik uw Heer niet?’, antwoordden zij: ‘Ja, wij getuigen’. Zodat gij op de Dag der Opstanding niet zult zeggen: ‘Wij waren ons hiervan zeker niet bewust’.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al ‘Araaf 7, vers 172)

En als men emigreert, en een verblijfsvergunning of paspoort krijgt op basis van bepaalde voorwaardes, zoals dat men de geldende wetten in het nieuwe thuisland niet zal breken, dan is men verplicht door Allah (swt) om hierin betrouwbaar te zijn:

“O, gij die gelooft, komt uw verdragen na.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Maida 5, vers 1)

Als men in zaken bezig is, ook dan is betrouwbaarheid van het grootste belang. Allah (swt) zegt:

“En vervult het verbond, want gij zult omtrent het verbond worden ondervraagd. En geeft volle maat wanneer gij meet en weegt met een zuivere weegschaal; dat is goed en uiteindelijk het beste.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Israa 17, vers 34 – 35)

En:

“Wee hen die anderen tekort doen (in zaken). Wanneer zij voor zichzelf wegen, nemen zij volle maat. Indien zij voor anderen uitmeten of afwegen, geven zij minder (dan behoort).” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera Al Moetaffifien 83, vers 1 – 3)

En:

“O, gij die gelooft, verteer elkanders eigendom niet met leugen en bedrog maar handelt bij onderlinge overeenkomst.” (Zie de vertaling van de betekenissen van de Koran, soera An Nisaa 4, vers 29)

Iedere vorm van bedrog of oneerlijkheid is dus compleet verboden, en het tegendeel hiervan is verplicht. Profeet Mohammed (saw) heeft ook gezegd: “Een betrouwbare en eerlijke zakenman zal in het gezelschap zijn van profeten, diens meest oprechte metgezellen, en de martelaren.” (Al Bayhaqi).

Betrouwbaarheid is ook vereist in sociale relaties. Dus als iemand een ander iets in vertrouwen vertelt, dan mag men dit vertrouwen niet schaden door het vertelde door te vertellen. Profeet Mohammed (saw) heeft gezegd: “Als iemand je iets vertelt en rondkijkt terwijl hij praat, dan wordt je iets toevertrouwd.” (At Tirmidhi, Aboe Dawoed).

En als men iemand iets belooft, dan is men verplicht om hierin betrouwbaar te zijn en dus de belofte na te komen. Profeet Mohammed (saw) heeft gezegd: “Een belofte is als een schuld.” (At Tabarani).

De moslim moet feitelijk verlangen naar de karaktereigenschap betrouwbaarheid. Want Profeet Mohammed (saw) heeft gezegd: “Betrouwbaarheid leidt naar Al Birr (rechtschapenheid) en Al Birr leidt naar het Paradijs.” (Boechari, Moeslim). Hij moet dus niet enkel betrouwbaar zijn wanneer dit makkelijk voor hem is, en dan onbetrouwbaar zijn wanneer hij bijvoorbeeld geld nodig heeft; of enkel betrouwbaar zijn met mensen waarvan hij houdt, en dan onbetrouwbaar zijn met mensen die hij niet kent of niet leuk vindt. De moslim moet altijd betrouwbaar zijn.

Comments

comments

DELEN