Het huidige politieke klimaat in Nederland kan als verwarrend overkomen op degene die deze niet nauwlettend heeft gevolgd de laatste tijd. De reden hiervoor is de verandering die zich in dit klimaat heeft voorgedaan sinds de laatste verkiezingen. Voor de verkiezingen, namelijk, werd er vanuit de politiek slechts één stem gehoord wanneer het onderwerp Islam en de moslims in Nederland betrof. Ongeacht of de spreker nu onderdeel was van wat men noemt “politiek links” of van wat men noemt “politiek rechts”, de stem van de politiek riep altijd op tot effectieve vervolging en onderdrukking van Islam en de moslims.

Het lijken misschien sterke woorden ter beschrijving, “vervolging” en “onderdrukking”, maar ze zijn bewust gekozen vanwege hun toepasselijkheid. De beschrijving “vervolging” voor genoemde politieke stem is gepast omdat de weigering om Islam te veranderen en de weigering om de ideeën van Islam te verlaten ten gunste van de seculiere ideeën betiteld werden als “radicalisme”, terwijl “radicalisme” betiteld werd als de eerste aanzet tot het “terrorisme” waartegen oorlog gevoerd moest worden. En de beschrijving “onderdrukking” is gepast omdat de weigering om het gedrag te baseren op seculiere ideeën, zoals bijvoorbeeld in het geval van de hoofddoek, moest worden bestraft met ontslag en uitsluiting uit het onderwijs. Hierbij was het enigste verschil tussen “politiek links” en “politiek rechts” de openheid waarmiddels gesproken werd, omdat “politiek links” zich met dezelfde doelstelling in veel meer bedekte termen uitliet dan het “politiek rechts” dat open en duidelijk was.

Na de verkiezingen is er bij “politiek links” duidelijk iets veranderd. Ze is een stem geworden die zich openlijk profileert tegen deze stem, die nu enkel nog bij “politiek rechts” te horen valt. Dit middels uitspraken als: “Ik wil moslims helpen zich hier thuis te voelen. Islam en moslims moeten zich hier kunnen wortelen, juist omdat moslims ook burgers zijn van dit land.”, en “Eeuwen geleden kwam de joodse gemeenschap naar Nederland en nu zeggen we: Nederland is een land dat is gevormd door joods-christelijke tradities. Ik kan me voorstellen dat we een vergelijkbaar proces krijgen met de islam.”. Dit zijn citaten van minster Vogelaar die in deze kwestie de verpersoonlijking van de stem van “politiek links” is geworden. Deze nieuwe stem aan het politieke firmament roept op tot een hernieuwde inspanning tot debat met de moslims. De vraag die dan bovenkomt is natuurlijk, wat is er veranderd? Het is duidelijk dat de aloude stem van de politiek een samenleving langzaam maar zeker tot de afgrond leidt, en indien niet tijdig een halt toegeroepen ook nog daar overheen. Betekent de verandering van stem bij “politiek links” dat zij dit ingezien heeft en nu een werkelijke bijdrage aan samenleven in Nederland wil gaan leveren?

Afgaande op andere uitspraken van “politiek links” betreffende hun oproep tot nieuwe debatten met de moslims lijkt dit een mogelijkheid, omdat ze aandoen alsof er zich iets van een erkenning van schuld heeft voorgedaan. Zoals toen genoemde minister, toen ze de zogenaamd debatten overdacht die in reactie op de aloude stem plaatsgevonden hebben, stelde dat ze zich niet aan de indruk kon onttrekken “dat in debatten over de islam de feiten er niet toe doen”. Door woorden als deze, maar ook omdat de nieuwe stem in de politiek zich zo nadrukkelijk afzet tegen de aloude stem van domheid, barbaarsheid, vervolging en onderdrukking, heeft het nieuwe “politiek links” in korte tijd veel sympathie gekweekt onder de moslims. Tot in het diepst van hun wezen gekrenkt door de aloude stem in de politiek en diep bezorgd over hun toekomst – met de moslims als de joden van de éénentwintigste eeuw als reëel toekomstbeeld – was enkel de komst van een ander geluid voldoende voor sommigen van de moslims om deze nieuwe stem te omarmen als de verlossing zelve. Een begrijpelijke reactie, want de moslims in Nederland, veelal hier geboren en getogen, verlangen ook naar een goed leven hier zoals eenieder ander in Nederland dit doet. Waar zij als mens gerespecteerd worden zoals ieder mens gerespecteerd hoort te worden. Dus waar hun religie, bezit, bloed en eer veilig zijn. Deze schok van sympathie voor de nieuwe stem van “politiek links” valt derhalve eenvoudig te verklaren, maar is veelal gebaseerd op hoop en verlangen en niet op een diep onderzoek naar de realiteit van deze nieuwe stem. En men moet zich dan ook af vragen of dit enthousiasme voor de nieuwe stem afkomstig van “politiek links” wel gepast is. Want natuurlijk, in plaats van een verlossing van onrecht kan de verandering bij “politiek links” net zo goed slechts een verandering in stijl zijn. Dan zou gelden dat “politiek links” en “politiek rechts” nog steeds allebei hetzelfde doel nastreven, zijnde onderdrukking en vervolging van Islam en de moslims in Nederland; nog steeds allebei dezelfde methode hanteren, zijnde de manipulatie van de publieke opinie; en nog steeds allebei dezelfde middelen hiertoe aanspreken, zijnde de media; maar dat enkel de stijl waarmee “politiek links” probeert de publieke opinie middels de media te manipuleren is veranderd. Weg van de stijl van “politiek rechts” van schoffering en belediging, naar een nieuwe stijl van paaien en verleiden.

Oproep tot debat met de moslims: Een historisch initiatief?

“Politiek links” gaf zelf aan dat haar verandering ingegeven is door de wens om de wereld te laten zien dat het “eeuwenoude beeld van (Nederland als) een tolerant land geen illusie is”. Dit betekent dat de nieuwe stem zich op een wankele ondersteuning bevindt, want sommigen zouden kunnen aandragen dat Nederland eigenlijk nooit enige tolerantie voor verschillen – laat staan respect voor verschillen! – heeft gekend.

In1588 werd de Republiek der Verenigde Nederlanden gesticht toen de Staten-Generaal besloot tot zelfbestuur, oftewel onafhankelijkheid van Spanje. Dit was in de tijd van de Reformatie, de aanzet tot de Verlichting. Het besluit van de Staten-Generaal leidde ertoe dat Nederland moest vechten tegen de Spanjaarden, die weigerden deze afscheiding te erkennen en die de Nederlanders onderdrukten in de uitoefening van hun protestantse geloof. Een oorlog die voor deze redenen als geheel legitiem wordt gezien, en door sommigen zelfs als nobel. Echter, deze oorlog was nog niet afgelopen of de Nederlanders voeren uit tijdens wat men nu de “Gouden Eeuw” noemt om zelf andere landen te koloniseren en diens volkeren te onderdrukken. De aankomst van de Nederlanders op de Banda-eilanden van hedendaags Indonesië resulteerde in genocide. Niet één enkele Bandanees werd in leven gelaten door Jan Pieterszoon Coen. Voor bijna drie eeuwen zouden de volkeren van Indonesië uiteindelijk onderdrukt worden door de Nederlanders. De gelijktijdige opkomst van de leerstoel Islamologie aan de Universiteit Leiden toont aan dat het Islamitische geloof een van de voornaamste slachtoffers was van deze bezetting, en als de meest voorname tegenstander werd gezien. Dit is een geschiedenis die de vraag doet bovenkomen of de Nederlanders wel echt zo oprecht waren in hun oorlog tegen de Spanjaarden, toen zij verkondigden enkel te vechten voor onafhankelijkheid en het recht op vrije geloofsuitoefening. Want waar was dan de onafhankelijkheid en het recht op vrije geloofsuitoefening voor de moslims van Indonesië? Zonder twijfel zullen de katholieken in Nederland zich destijds dezelfde vraag hebben gesteld, daar Katholisme in Nederland bij wet verboden was en enkel in schuilkerken werd toegelaten.

In de periode na 1800 lijkt de situatie niet veel meer “tolerant” te zijn geworden. In het noorden van Nederland bleven de katholieken sterk achtergesteld, en opstanden in de koloniën werden met veel enthousiasme neergeslagen. De hedendaagse Belgen waren destijds nog onderdaan van de Nederlandse Staat en hen viel economische uitbuiting ten deel alsmede onderdrukking van hun religie (Katholisme) en taal (Frans). Het was ook de tijd waarin slechts enkele begunstigden hun mening mochten uiten in de vorm van stemrecht. Voor de stem van de vrouwen of armen, die toch het merendeel van de bevolking uitmaakten, was niet allen geen tolerantie, deze werd in het geheel niet gehoord.

Prominent in de eerste helft van de 20e eeuw is de uitbuiting van de Chinese gastarbeiders in Nederland. Toen de Chinezen niet meer nodig werden geacht kregen ze de koosnaam “ongedierte”. Een zogenaamd wetenschappelijk rapport naar de kwestie “Chinezen in Nederland” noemde hen “overtollig”, alsof ze producten waren, en het maande de regering aan de Chinezen zo snel mogelijk te deporteren. Enkel de Chinezen die van economische waarde waren voor Nederland mochten blijven, en concentratiekampen voor Chinezen serieus werden overwogen door de Nederlandse regering. En in dezelfde periode werd de gemeentewet gewijzigd om het de communisten onmogelijk te maken hun ideologie uit te dragen. Enkel voor de intoleranten bij uitstek, de nazi’s, leek tolerantie te bestaan: uit Duitsland gevluchte joden werden bij de grens gewoon terug gestuurd om vervolgens door hen onder handen genomen te kunnen worden.

Het is derhalve uitermate oppervlakkig om te denken dat, enkel omdat “politiek links” zegt zich te hebben laten inspireren door de geschiedenis van Nederland, de nieuwe stem werkelijk een bijdrage aan het samenleven in Nederland zal leveren. Dus om deze nieuwe stem echt op waarde en betekenis te kunnen beoordelen is meer informatie nodig over hetgeen zij toe oproept.

De realiteit van de nieuwe oproep tot debat

De oproep is tot een hernieuwd, scherp, open debat. Een debat dat er op gericht moet zijn om moslims en niet-moslims te laten zoeken naar wat ze gemeen hebben, en naar wat hun gemeenschappelijke belangen zijn. Goede scholen, werk en een aangename leefomgeving werden voor wat betreft dit laatste als voorbeelden genoemd. Er werden ook verdere voorwaarden duidelijk gemaakt voor dit debat, zoals dat de Nederlandse grondwet en de rechten van vrouwen als ononderhandelbaar aangenomen moeten worden en dat afstand moet worden genomen van het ideaal van de multiculturele samenleving waarin verschillende etnische groepen veel ruimte krijgen voor hun eigen gewoontes en gebruiken. Deze opmerkingen afkomstig van “politiek links” geven effectief handen en voeten aan het nieuwe debat waartoe zij oproepen, want zij maken duidelijk wat de nieuwe stem in de politiek nu precies wil. Wie deze informatie betreffende het nieuwe debat dat plaats moet vinden overdenkt, die kan de nieuwe stem van “politiek links” werkelijk beoordelen.

Het is opmerkelijk dat “politiek links” het doel van haar debatten definieert als zoeken naar wat de mensen gemeen hebben en naar wat hun gemeenschappelijke belangen zijn in termen van werken, scholing en huisvesting. Het gaat bij de kwestie samenleven namelijk niet over wat de mensen gemeen hebben. De kwestie samenleven ontstaat wanneer mensen in een samenleving bepaalde bepalende eigenschappen niet gemeen hebben. De kwestie samenleven bestaat niet in een homogene samenleving waar de mensen in essentie dezelfde opvattingen hebben over het leven. Het gestelde doel van zoeken naar wat de mensen gemeen hebben heeft dus geen relatie met de kwestie waarvoor het debat een oplossing moet zoeken: als we gevonden hebben wat we gemeen hebben, dan hebben we nog steeds geen oplossing voor onze kwestie samenleven omdat deze kwestie is geresulteerd uit de dingen die we niet gemeen hebben.

Bovendien, door de debatten die het samenleven mogelijk moeten maken te richten op het zoeken naar hetgeen de mensen gemeen hebben komt “politiek links” via een omweg terug bij haar aloude positie met betrekking tot de moslims in Nederland, zijnde de positie die nu “politiek rechts” alleen inneemt. Dit is de positie waaronder geprobeerd wordt de verschillen aan de basis van de kwestie samenleven te doen laten verdwijnen. “Politiek rechts” hanteert voor dit doel nog immer de stem van vervolging en onderdrukking van de verschillen, de stem om middels dwang de verschillen te laten verdwijnen. De nieuwe stem van “politiek links”, haar oproep tot debat zodat de mensen de overeenkomsten tussen elkaar zullen zien, is ook een poging om de verschillen te laten verdwijnen. Ditmaal in de gedachten van de mensen, echter. Door de nadruk te leggen op wat de mensen gemeen hebben zullen ze niet meer stilstaan bij wat hen doet verschillen, hetgeen de kwestie samenleven heeft doen ontstaan, en zo zal de kwestie samenleven vanzelf verdwijnen lijkt de simplistische redenatie. Dit is in essentie hetzelfde als “politiek rechts” doet want het probeert de verschillen te laten verdwijnen. Enkel de manier waarop is anders.

Dat het doen verdwijnen van de verschillen ook van “politiek links” nog altijd het echte doel is blijkt ook uit haar opmerking, zoals reeds genoemd, dat er geen ruimte gelaten moet worden voor de gewoontes en gebruiken van de verschillende groepen in de Nederlandse samenleving. Men vraagt zich af, waarover moet dan nog gedebatteerd worden? Want nog voor de debatten plaats zullen vinden is er blijkbaar al besloten dat iedereen die anders is dan de regel zijn eigenschappen zal moeten veranderen. Want voor hetgeen hem anders maakt is geen plaats en zal er geen plaats zijn. Zowel “politiek links” als “politiek rechts” staan dus nog altijd identiek hetzelfde idee voor, voor wat betreft de kwestie samenleven. Men wil niet zoeken naar een oplossing voor de kwestie, men wil gewoon dat de kwestie weggaat. En dit door aan ieder verschil tussen de mensen een einde te maken, door de “allochtonen” in het algemeen en de moslims in het bijzonder te dwingen te veranderen.

Ook de opmerking dat de debatten moeten gaan over de gemeenschappelijke belangen in termen van werken, scholing en huisvesting toont aan dat de nieuwe stem van “politiek links” inhoudelijk niet anders is dan haar oude stem die ze deelde met “politiek rechts”. Werk, onderwijs en huisvesting zijn immers menselijke rechten, voor iedereen. Om dan te verklaren dat hierover gedebatteerd moet worden met de moslims betekent feitelijk dat men van mening is dat voor de moslims in Nederland deze rechten niet gelden. Dit is een houding waarvan wordt gezegd dat deze “politiek rechts” definieert maar die “politiek links” dus eigenlijk net zo goed beschrijft. Bij “politiek rechts” hebben de moslims geen rechten en zullen ze deze ook nooit krijgen. Bij “politiek links” moet er over deze rechten onderhandeld worden, wat impliceert dat er evenmin rechten zijn want een recht bestaat pas als er niet over onderhandeld hoeft te worden.

De nieuwe stem van “politiek links” zet zich dus wel af tegen “politiek rechts”, maar onderwijl houdt ze achter haar woorden hetzelfde doel verborgen als “politiek rechts”. Dit doel is het laten verdwijnen van de verschillen tussen mensen in Nederland. Of meer precies, het doen verdwijnen van Islam omdat dit hetgeen is dat de moslims in Nederland anders doet laten zijn. Met haar nieuwe stem is “politiek links” dus gewoon hypocriet, in feite. Een argument voor deze aanklacht zijn de voorwaardes die “politiek links” op tafel heeft gelegd betreffende het debat, namelijk dat de Nederlandse grondwet en de in Nederland geldende rechten van vrouwen ononderhandelbaar moeten zijn. De expliciete betekenis van deze eisen is dat de moslims dezen niet tot onderwerpen van discussie mogen maken. Maar dit is hypocriet omdat bijvoorbeeld de Nederlandse grondwet toestaat dat de Nederlandse grondwet veranderd wordt, als er maar een voldoende meerderheid hiervoor is. Dus waarom wordt er dan tegen de moslim burgers van dit land gezegd dat zij de grondwet niet mogen bediscussiëren en deze zullen moeten accepteren zoals hij is? Bovendien, bepaalde “autochtonen” hebben in hun zogenaamde bijdrage aan het debat voorstellen gedaan om het anti-discriminatie beginsel van de grondwet te wijzen, opdat discriminatie van de moslim legaal kan worden. Toen is er niemand van “politiek links” geweest die is opgestaan en heeft gezegd dat dit ingaat tegen de regels van het debat! Men zei enkel het niet eens te zijn met dit voorstel, oftewel men deed mee aan het debat naar aanleiding van dit voorstel. Dit toont aan dat de moslims ook bij “politiek links” tweederangsburgers zijn, precies zoals bij “politiek rechts” het geval is. Voor de moslims gelden namelijk niet de rechten die voor andere burgers gelden.

Hiernaast kennen de gestelde voorwaarden een impliciete betekenis, en deze is tweeledig. Enerzijds is er bij deze eis de voorstelling van zaken als dat de moslims de grondwet van Nederland tot onderwerp willen maken bij de kwestie samenleven. Oftewel, dat de moslims in Nederland de grondwet willen veranderen. Maar er is niet één moslim geweest die bij deze kwestie de grondwet betrokken heeft. Niemand van de moslims heeft naar de grondwet gewezen, deze ter discussie gesteld, op of ook maar ter sprake gebracht. De gestelde eis is derhalve eerst en vooral een poging tot stigmatisering van de moslims, precies zoals “politiek rechts” altijd doet met hun praatjes van “islamofascisme” bijvoorbeeld. Anderzijds betekent de eis van het ononderhandelbaar zijn van de grondwet dat de moslims als democraten moeten denken en redeneren als zij aan debat mee willen doen. Oftewel, zij mogen zich in hun denken niet laten leiden door Islam, want Islam verwerpt het seculier idee dat de basis is van de Nederlandse grondwet. Hiermee wordt dus in feite geëist dat de moslims hetgeen hen anders maakt verlaten, dus dat zij seculier worden en Islam verlaten. En dit is precies hetgeen “politiek rechts” van de moslims eist.

Dit alles beantwoordt de vraag of de nieuwe stem van “politiek links” inderdaad het resultaat is van een nieuwe visie op de kwestie samenleven, een beweging weg van de stem van vervolging en onderdrukking, of dat het hier enkel een verandering van stijl betreft. Ook onder de nieuwe stem van “politiek links”, die geheel anders lijkt dan de stem van “politiek rechts” omdat opgeroepen wordt tot volwassen debat, is het doel van het beleid hetzelfde als onder de oude stem. En niet enkel is “politiek links” in haar doel hetzelfde gebleven als “politiek rechts”, ook in de manier waarop ze de moslims tegenover staat is er geen echte verandering. De moslims zijn bij beide stemmen nog altijd tweederangs burger die niet dezelfde rechten hebben als de andere burgers van dit land, en die men eisen op kan leggen waarvan men weet dat anderen die met recht niet zouden accepteren. Het verschil van deze nieuwe stem van “politiek links” met de aloude stem van “politiek rechts” is dus inderdaad enkel een verschil in stijl, en niet een verschil in doel, methode of middel.

Welk debat is noodzakelijk echt goed samenleven?

De realiteit van iedere samenleving is dat zij resulteert uit het kader van algemene wetten dat de relaties tussen de mensen ordent. De realiteit van de kwestie van samenleven in Nederland is dat er binnen de samenleving gemeenschappen bestaan met verschillende fundamentele ideeën. De moslims, namelijk, dragen Islam met zich mee, ten gevolge waarvan zij anders naar het leven kijken dan de voorstanders van secularisme, democratie en vrijheid. In een beschaafde samenleving heeft ieder mens de mogelijkheid om binnen het kader van algemene wetten dat de relaties tussen de mensen ordent zijn leven vorm te geven in overeenstemming met de eigen opvattingen over goed en kwaad. Dit vereist dat in de samenleving rekening gehouden wordt met de verschillende levensovertuigingen die leven in de samenleving. Dus wanneer een samenleving erop toeziet dat de mensen niet bij voortduring dingen worden verboden die hun overtuiging hen verplicht of dingen worden verplicht die hun overtuiging hen verbiedt, en tegelijkertijd dit “anders zijn” van sommige mensen kan respecteren en dus hoffelijk blijft, dan kan men zeggen dat deze samenleving een beschaafde samenleving is. Al het andere is tirannie, is onderdrukking, is de middeleeuwse kerk, is Hertog van Alva. En niemand wenst in een dergelijke samenleving te leven, waar met zijn levensovertuiging niet de minste rekening wordt gehouden en deze enkel wordt geschoffeerd.

De essentiële vraag bij de kwestie samenleven is dan ook hoe om te gaan met het bestaan van deze verschillen? Dit is waarover het debat gevoerd moet worden. Wat verwacht men precies van de moslims? Zoals het nu is verwacht men van de moslims dat zij hetgeen hen anders maakt zullen verlaten. Maar dit is de benadering van de kwestie samenleven van de middeleeuwse kerk en haar inquisitie, en er is geen behoefte aan betoog om duidelijk te maken dat dit onmenselijk is en het absolute summum van onrechtvaardigheid. Een vraag bij het debat moet dus ook zijn, wat mag in een beschaafde samenleving verwacht worden van de verschillende gemeenschappen? Het moet ook duidelijk zijn dat dit debat niet het eenrichtingsverkeer is dat al de zogenaamde debatten met de moslims tot dusver zijn geweest. Ook de moslims hebben een stem in deze en moeten mogen verwoorden wat zij de samenleving te bieden hebben en wat zij precies verwachten van deze samenleving waarin zij zijn geboren en waarin zij leven.

Het gaat de moslims in de kwestie samenleven niet over het kader van algemene wetten dat de samenleving ordent. Dat dezen zijn geresulteerd uit de ideeën die de mensen in Nederland met zich meedragen over goed en slecht, en dat die niet dezelfden zijn als de ideeën van de moslims, dat is niet de kwestie. Waar het de moslims om gaat is dat de moslims met hun eigen ideeën over goed en kwaad niet bij voortduring geschoffeerd worden, in taal (belediging) en daad (wetten die er op richten om de moslims dingen te verbieden die hun religie hen gebiedt, of die erop richten hen dingen te gebieden die hun religie hen verbiedt). Dus dat de moslims zich kunnen kleden volgens deze voorschriften, hun sociale relaties vorm kunnen geven volgens deze voorschriften, kunnen werken en studeren zonder afstand te hoeven nemen van deze voorschriften en hun kinderen op kunnen voeden volgens deze voorschriften, om maar enkele voorbeelden te noemen. Maar ook dat zij hun ideeën over goed en kwaad kunnen uiten en bespreken, want dit behoort allemaal tot hetgeen eigenlijk normaal is wanneer mensen samenleven.

De mensen die beweren dat het de moslims in Nederland ergens anders om gaat, proberen enkel haat en verdachtmakingen te zaaien. In de hoop dat zij hun gevoelens van platte haat tegenover de moslims in beleid zullen kunnen omzetten, door de mensen te laten denken dat vervolging en onderdrukking legitiem is.

Comments

comments

DELEN