Ramadan is de maand waarin spiritualiteit centraal staat en men zich onthoudt van diverse ‘wereldse’ zaken die normaal gesproken toegestaan zijn. Afgelopen maand ervoeren we ook meer spiritualiteit ten opzichte van andere maanden. Vaak spreekt men van ‘spiritualiteit’ indien iemand specifieke religieuze rituelen verricht, zoals het verrichten van smeekbedes.  Daarentegen worden handelingen als werken, studeren of een leuke activiteit doen met je gezin gecategoriseerd als zijnde ‘materieel’ of ‘materialistisch’. Deze handelingen verschillen van de ‘spirituele’, omdat dezen te maken hebben met wereldse zaken. Men zegt ook wel eens: ‘de lichaam wordt gevoed door voedsel en de geest wordt gevoed door spiritualiteit’.

Deze scheiding zorgt ervoor dat men dit als meetlat hanteert om te beoordelen in welke mate een persoon of hijzelf ‘spiritueel’ is op basis van de handelingen die hij verricht. De beredenering is dan ook: hoe meer je bezig bent met materiële (wereldse) zaken hoe minder je bezig bent met spirituele (Hiernamaals) zaken. Dit is ook de reden dat sommige mensen celibatair door het leven gaan.

Houden van het wereldse leven (Dunya)

In de islamitische bronteksten zijn talloze aanwijzingen te vinden om te streven voor het Hiernamaals en ons niet af te laten leiden door het wereldse leven. Onze vrome voorgangers leefden daarom ook heel simpel conform deze aanwijzingen.

Allah (swt) zegt:

لَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا عَلَى الآخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ اللّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا أُوْلَئِكَ فِي ضَلاَلٍ بَعِيدٍ

“Degenen die het wereldse leven verkiezen boven het Hiernamaals, weerhouden van het Pad van Allah (swt) en wensen dat het een kronkelweg is, zij zijn het die zich in een verre dwaling bevinden.”

(Soerah Ibraahiem, 3)

Hij (swt) zegt ook:

مَّن كَانَ يُرِيدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهُ فِيهَا مَا نَشَاء لِمَن نُّرِيدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاهَا مَذْمُومًا مَّدْحُورًا

“Degene die het spoedige (wereldse) wenst, Wij geven spoedig wat Wij wensten te geven aan wie Wij willen. Vervolgens maken Wij voor hem de Hel, waarin hij verafschuwd en verstoten zal verblijven.”

(Soerah al Israa, 18)

Wat is spiritualiteit?

Maar wat is spiritualiteit eigenlijk? Het is zeer aannemelijk om te denken dat bidden, vasten en andere rituelen ‘spiritualiteit’ inhoudt. Echter, valt dit ook te zeggen over een persoon die slechts bidt zodat andere mensen hem een goed persoon vinden? Of iemand die vast dit doet omdat het schijnt dat het gezond is? Hieruit blijkt dat deze handelingen op zichzelf niet spiritueel, maar ook niet materieel zijn. Er is een externe factor die dit beïnvloedt.

Spiritualiteit is het besef dat een persoon ervaart van zijn relatie met zijn Schepper. Oftewel, hoe bewust is hij over deze relatie bij het verrichten van een handeling? Stelt hij zich de vraag of zijn Schepper deze handeling goedkeurt of juist afwijst? De mate van zijn besef van deze relatie bepaalt zijn spiritualiteit, ongeacht de aard van de handeling.

Spiritualiteit in Islam

Hoe valt dit te verenigen met de voorgaande en vele andere verzen uit de Koran?

Allah (swt) zegt:

وَابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلَا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا

“En streef met wat Allah (swt) jou gegeven heeft naar Hiernamaals en vergeet jouw aandeel van de wereld niet.”

(Soerah al Qasas, 77)

Alhoewel een aantal Mufassirien aangeven dat hiermee bedoelt wordt om te werken in het wereldse voor het Hiernamaals, stellen anderen dat het betekent dat wij het wereldse niet horen te verwaarlozen en ook daarvoor dienen te werken.

Ibn ‘Umar (ra) heeft gezegd:

.احرث لدنياك كأنك تعيش أبدا، واعمل لآخرتك كأنك تموت غدا

“Zaai voor jouw wereld alsof je eeuwig zult leven en werk voor jouw Hiernamaals alsof je morgen zult overlijden.”

Vanuit islamitisch perspectief wordt het juist als niet-spiritueel beschouwd als men zich terugtrekt van de wereld en zijn ‘wereldse’ verplichtingen niet nakomt, omdat Allah (swt) hem dit heeft gevraagd. Zo is hij bijvoorbeeld verplicht om zijn lichaam de voorzien van voedsel, opdat hij zijn leven voortzet. Indien hij dit doet met het besef van zijn relatie met Allah (swt) en zijn behoefte voorziet volgens zijn geboden en verboden is dit een spirituele daad, terwijl voedsel nuttigen iets ‘werelds’ is. Indien een persoon bijvoorbeeld het gebed verricht zonder dit besef is er geen sprake van spiritualiteit. Hierom kán het eten van een broodje kaas spiritueel zijn, indien dit gepaard gaat met het besef van de relatie met Allah (swt) en Zijn wetgeving hieromtrent wordt nageleefd.

Comments

comments

DELEN